Làm thế nào để phòng ngừa đột quỵ?

Đột quỵ là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Trung bình cứ 3 phút lại có 1 ca tử vong do đột quỵ. Đột quỵ là gì? Dấu hiệu đột quỵ bao gồm những gì? Hãy cùng tìm hiểu rõ hơn trong bài viết dưới đây.

Bệnh nhân đột quỵ cần phải được đưa đến bệnh viện cấp cứu càng sớm càng tốt
Bệnh nhân đột quỵ cần phải được đưa đến bệnh viện cấp cứu càng sớm càng tốt

1. Đột quỵ là gì?

Đột quỵ còn được gọi là tai biến mạch máu não. Đây là tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng do quá trình cấp máu não bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể khiến não bộ bị thiếu oxy, không đủ dinh dưỡng để nuôi các tế bào. Trong vòng vài phút nếu không được cung cấp đủ máu các tế bào não sẽ bắt đầu chết.

Do đó, người bị đột quỵ cần được cấp cứu ngay lập tức, thời gian kéo dài càng lâu, số lượng tế bào não chết càng nhiều sẽ ảnh hưởng lớn tới khả năng vận động và tư duy của cơ thể, thậm chí là tử vong. Hầu hết những người sống sót sau cơn đột quỵ đều có sức khỏe suy yếu hoặc mắc các di chứng như: tê liệt hoặc cử động yếu một phần cơ thể, mất ngôn ngữ, rối loạn cảm xúc, thị giác suy giảm…

Đột quỵ não thường gặp 2 thể: Nhồi máu não và xuất huyết não. Triệu chứng của đột quỵ xảy ra đột ngột, bao gồm: méo miệng, yếu liệt ½ người, nói ngọng nói đớ hoặc không nói được.

Nguyên nhân gây đột quỵ là do sự bất ổn của tuần hoàn máu não
Nguyên nhân gây đột quỵ là do sự bất ổn của tuần hoàn máu não

Nhồi máu não

Đây là bệnh lý chiếm gần 80% các trường hợp đột quỵ. Nguyên nhân là mạch máu não bị tắc, thường do cục máu đông gây bít tắc lòng mạch (cục máu đông có thể từ tim di chuyển lên não gây tắc, hoặc hình thành tại chỗ). Lòng mạch ngay tại chỗ tắc có thể bình thường hoặc bị hẹp (mức độ hẹp thay đổi, từ hẹp nhẹ đến rất nặng).
Một dạng bệnh lý não có triệu chứng giống như đột quỵ được gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua (dạng bệnh lý này chưa được xếp là đột quỵ).
Nguyên nhân do mạch máu não co thắt (có thể kèm theo mạch máu não bị hẹp ngay vị trí co thắt). Cơn thiếu máu não thoáng qua sẽ được hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, đây là một trong những dấu hiệu cho thấy người bệnh có nguy cơ rất cao xảy ra đột quỵ thực sự trong tương lai gần.

Xuất huyết não

Chiếm gần 20% các trường hợp đột quỵ. Các nguyên nhân thường gặp bao gồm: vỡ mạch máu, vỡ túi phình mạch máu (mạch máu có một chỗ bị yếu, phồng lên và vỡ).
Trong thể xuất huyết não thì vỡ túi phình mạch máu não là loại cực kỳ nguy hiểm, vì tỷ lệ tử vong trước khi đến được bệnh viện rất cao. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi.
Tỷ lệ tử vong trước khi đến được bệnh viện rất cao (15 – 50%). Để phòng ngừa, cần tầm soát túi phình mạch máu não nếu có các yếu tố nguy cơ sau: có bệnh sử về túi phình mạch máu não, có tiền căn gia đình bị xuất huyết dưới nhện (do vỡ túi phình mạch não), có các bệnh lý di truyền như hội chứng Marfan, thận đa nang, hội chứng Ehlers-Danlos típ 4.
Hình ảnh mạch máu não của một bệnh nhân trước và sau khi can thiệp làm tắc túi phình
Hình ảnh mạch máu não của một bệnh nhân trước và sau khi can thiệp làm tắc túi phình

 

Tuy nhiên, không phải cứ có túi phình là nó sẽ bị vỡ. Đối với các túi phình nhỏ, 50 – 80% không vỡ trong suốt cuộc đời. Do đó, không phải ai cũng cần chụp hình não để tầm soát túi phình. Vì lỡ chụp ra có túi phình nhỏ, rồi làm gì nữa, phần lớn sẽ không can thiệp. Nhưng lúc đó, người bệnh lại ăn không ngon ngủ không yên vì có túi phình.

2. Dấu hiệu đột quỵ

Các dấu hiệu đột quỵ có thể xuất hiện và biến mất rất nhanh, lặp đi lặp lại nhiều lần, bao gồm:

  • Cơ thể mệt mỏi, đột nhiên cảm thấy không còn sức lực, tê cứng mặt hoặc một nửa mặt, nụ cười bị méo mó.
  • Cử động khó hoặc không thể cử động chân tay, tê liệt một bên cơ thể. Dấu hiệu đột quỵ chính xác nhất là không thể nâng hai cánh tay qua đầu cùng một lúc.
  • Khó phát âm, nói không rõ chữ, bị dính chữ, nói ngọng bất thường. Bạn có thể thực hiện phép thử bằng cách nói những câu đơn giản và yêu cầu người bệnh nhắc lại, nếu không thể nhắc lại được thì người bệnh đó đang có những dấu hiệu đột quỵ.
  • Hoa mắt, chóng mặt, người mất thăng bằng đột ngột, không phối hợp được các hoạt động.
  • Thị lực giảm, mắt mờ, không nhìn rõ
  • Đau đầu dữ dội, cơn đau đầu đến rất nhanh, có thể gây buồn nôn hoặc nôn

Người bị đột quỵ có thể có một vài dấu hiệu trên. Tùy thể trạng sức khỏe của mỗi người mà dấu hiệu đột quỵ khác nhau. Ngoài ra, người bệnh có thể gặp cơn thiếu máu não thoáng qua với các triệu chứng giống hệt đột quỵ nhưng chỉ xảy ra trong vòng vài phút. Cơn thiếu máu não thoáng qua là dấu hiệu cảnh báo tình trạng đột quỵ sắp xuất hiện, có thể là trong vòng vài ngày hoặc một tháng sắp tới.

Những dấu hiệu đột quỵ có thể đến và qua đi rất nhanh. Bạn cần lắng nghe cơ thể, khi thấy các dấu hiệu này xuất hiện cần chủ động đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt để được kiểm tra. Thời gian “vàng” cho bệnh đột quỵ là 60 phút, mỗi phút qua đi, mức độ tổn thương của hệ thần kinh càng nghiêm trọng.

3. Nguy cơ đột quỵ

Đột quỵ là bệnh lý nguy hiểm dẫn đến tử vong hàng đầu trên thế giới. Đây là bệnh lý do sự tích tụ theo thời gian của các yếu tố nguy cơ. Cách tốt nhất để phòng ngừa đột quỵ là giảm thiểu đến mức thấp nhất các yếu tố nguy cơ; đặc biệt là năng tập thể dục, thay đổi lối sống, ăn uống hợp lý.
Các yếu tố nguy cơ của đột quỵ bao gồm: cân nặng lúc sinh thấp, tuổi cao, tiền căn gia đình có đột quỵ, tăng huyết áp, từng có cơn thiếu máu não thoáng qua, rung nhĩ (một dạng rối loạn nhịp tim), rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, ngưng thở lúc ngủ, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, béo phì, ít vận động, sử dụng thuốc ngừa thai uống, căng thẳng tâm lý. Cách phòng tránh tốt nhất là phòng tránh từ khi chưa xuất hiện triệu chứng của bệnh, bằng cách hạn chế đến mức thấp nhất các yếu tố nguy cơ của bệnh.

4. Làm gì khi có nguy cơ đột quỵ?

Trước tiên, nếu gia đình có người thân từng đột quỵ, thân nhân cần phải khám sức khỏe định kỳ, tầm soát các yếu tố nguy cơ của đột quỵ đã kể trên để có thể điều trị kịp thời.
Nếu bị tăng huyết áp, cần khám bệnh và sử dụng thuốc đều đặn theo toa của bác sĩ. Người bệnh cần tư vấn của bác sĩ điều trị để biết mức huyết áp cũng như cách tự theo dõi tại nhà. Tránh ăn mặn, năng vận động cũng có thể làm giảm một phần huyết áp.
Nếu bị cơn thiếu máu não thoáng qua, thân nhân của người bệnh cần biết các triệu chứng của bệnh (giống như bị đột quỵ) để có thể phát hiện bệnh kịp thời. Khi có triệu chứng gợi ý đột quỵ thì phải nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế có đơn vị can thiệp đột quỵ để được điều trị càng sớm càng tốt.
Nếu bị rung nhĩ (một dạng rối loạn nhịp tim), cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và cho thuốc phòng tránh có cục máu đông trong tim. Nếu cục máu đông hình thành trong tim thì nguy cơ bị tắc mạch máu rất cao (trong đó có mạch máu não).
Nếu bị rối loạn mỡ máu, cần năng vận động, tránh ăn mỡ dầu và các thức ăn chiên xào, ăn nhiều rau. Đối với chất đạm, có thể ăn cá, ít ăn thịt. Nếu các thay đổi trên không cải thiện tình trạng rối loạn mỡ máu, thì bác sĩ có thể cân nhắc dùng thuốc.
Hình ảnh một túi phình mạch máu não khổng lồ dọa vỡ được các bác sĩ phát hiện, xử lý kịp thời
Hình ảnh một túi phình mạch máu não khổng lồ dọa vỡ được các bác sĩ phát hiện, xử lý kịp thời

 

Nếu bị đái tháo đường, đây là bệnh lý cần điều trị tổng hợp và lâu dài. Biến chứng thường gặp nhất của đái tháo đường là biến chứng mạch máu, thường gặp là nhồi máu cơ tim, nhồi máu não, xuất huyết não.
Các biện pháp điều trị bao gồm, thay đổi lối sống theo hướng tăng cường vận động, sống lành mạnh, ăn uống hợp lý. Kết hợp với dùng thuốc. Mục tiêu là phải kiểm soát đường huyết, kiểm soát huyết áp, kiểm soát lượng mỡ trong máu, giảm thiểu các yếu tố nguy cơ bệnh lý mạch máu.
Nếu bị bệnh lý ngưng thở lúc ngủ. Đây là tình trạng thường gặp ở người béo phì (người không béo phì cũng có thể gặp). Ban đêm khi ngủ, bệnh nhân thường ngáy rất to, xen kẽ những cơn ngừng thở. Bác sĩ chuyên khoa hô hấp sẽ thăm khám và điều trị những trường hợp ngưng thở lúc ngủ. Về cân nặng lúc sinh, không có cách nào khác là phải đảm bảo khám thai đúng lịch, dinh dưỡng cho bà mẹ đầy đủ, theo dõi thai kỳ và tiêm ngừa đầy đủ trong quá trình mang thai.
Ngoài ra, đột quỵ cũng có thể xuất phát từ các nguy cơ khác như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, béo phì, ít vận động, sử dụng thuốc ngừa thai uống, căng thẳng tâm lý. Đây là các yếu tố có thể giảm thiểu hoặc loại trừ hẳn. Việc loại trừ các yếu tố nguy cơ này cần có quyết tâm và thực hiện lâu dài.
Một phương pháp giúp tăng cường sức khoẻ, phòng tránh đột quỵ cho bạn và người thân đó là Viên uống Đông Trùng Linh Chi, là một trong những vị thuốc quý trong Đông Y và cũng là một sản phẩm linh chi siêu thượng hạng từ Xứ sở Kim Chi Hàn Quốc.
Viên Uống Đông Trùng Linh Chi là sản phẩm có công dụng đặc biệt trong việc bồi bổ cơ thể, hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường, chống suy nhược thần kinh, giúp ăn ngon, ngủ tốt. Bên cạnh đó còn giúp tăng cường hệ miễn dịch, phòng chống ung thư, tăng cường sinh lý, giảm mụn nám, chống lão hóa và làm đẹp da từ bên trong. Chống oxy hoá, khử các gốc tự do trong cơ thể, nâng cao hệ miễn dịch. Bảo vệ tế bào gan bằng cách ức chế quá trình peroxy hoá. Giảm huyết áp nhẹ trong bệnh lý cao huyết áp. Chống nhiễm mỡ và xơ vữa động mạch, giảm cholesterol.
 Nhờ vào những công dụng đặc biệt này mà Đông Trùng Linh Chi được mệnh danh là “tiên dược” cho sức khỏe và sắc đẹp. Uống Đông Trùng Linh Chi ngay hôm nay để xua tan nỗi lo đột quỵ!

Trả lời